Shadow AI is een vertrouwenskwestie, geen technologieprobleem

In dit artikel:

Gartner waarschuwt dat steeds meer medewerkers buiten de IT-raad gebruikmaken van publieke generatieve AI-tools: naar verwachting zal rond 2027 zo’n 75% van het personeel niet-goedgekeurde GenAI-diensten inzetten. Die zogenoemde shadow AI — ad-hoc AI-toepassingen binnen organisaties — vergroot de kans op veiligheids-, privacy- en compliance‑problemen, vooral waar officiële systemen onhandig of traag zijn.

Erol Çakular (Director, Global Specialty Sales, Dell Technologies Benelux) stelt dat veel leidinggevenden shadow AI ten onrechte toeschrijven aan regelbrekende nieuwsgierigheid; vaker blijkt het een reactie van medewerkers op tekortschietende bedrijfsoplossingen. Pogingen om tools te blokkeren of medewerkers strak te controleren werken meestal niet. In plaats daarvan pleit hij voor een aanpak die vertrouwen cultiveert.

Drie pijlers moeten dat vertrouwen opbouwen. Ten eerste duidelijke governance en openheid: medewerkers moeten weten welke regels gelden, waarom die er zijn en hoe hun data worden behandeld, maar ook begrijpen hoe AI-beslissingen tot stand komen. Ten tweede praktische, contextgerichte training: niet alleen theorie, maar concrete voorbeelden, demonstraties van mogelijke fouten en veilige oefenomgevingen; Microsoft/LinkedIn‑data tonen dat generatieve AI al veelvuldig wordt gebruikt (twee derde van leiders en ~40% van medewerkers meerdere keren per week). Ten derde een sterke gebruikerservaring: snelle, goed geïntegreerde en intuïtieve AI-tools binnen bestaande workflows verminderen de neiging om externe alternatieven te zoeken.

Kortom, het risico van shadow AI is vooral een vertrouwensprobleem. Organisaties die transparantie, bescherming en toegankelijke, krachtige systemen combineren, kunnen de voordelen van AI benutten — snelheid, creativiteit en efficiëntie — zonder onacceptabele risico’s te lopen.