Review - Jolla Phone (2026) - Losbreken van big tech vraagt wat offers

In dit artikel:

De Jolla Phone (2026) is geen verstandige keuze voor wie vooral de beste prestaties, camera’s of gebruiksvriendelijkheid zoekt. De Finse fabrikant levert met dit toestel wel iets zeldzaams: Europese hardware met een in Europa ontwikkeld mobiel besturingssysteem, Sailfish OS. Daarmee richt Jolla zich op gebruikers die minder afhankelijk willen zijn van grote technologiebedrijven en op een eigenzinnige community van liefhebbers.

Jolla werd in 2011 opgericht door voormalige Nokia-medewerkers die verder wilden met de Linux-technologie achter MeeGo. Nokia had dat mobiele platform ingeruild voor Windows Phone. Na een moeilijke periode met onder meer een mislukte tabletcampagne, financiële problemen en Russische investeringen werd het oude bedrijf na de Russische inval in Oekraïne beëindigd. Een nieuw bedrijf, Jollaboys, nam eind 2023 personeel en technologie over. De nieuwe telefoon wordt in kleine batches geproduceerd; Jolla mikt op ongeveer 15.000 exemplaren.

Sailfish OS gebruikt een Linux-kernel en kan dankzij de techniek libhybris Android-drivers benutten. Naast native Sailfish-apps kunnen gebruikers via AppSupport Android-apps installeren. Dat gebeurt niet door volledige emulatie, waardoor de prestaties volgens de review redelijk blijven. De compatibiliteit is echter niet perfect. Sommige Android-apps kunnen systeemfuncties en gebaren niet goed gebruiken, terwijl de ondersteuning voor onderdelen afhankelijk blijft van Android-drivers en geschikte Linux-kernels.

De bediening wijkt sterk af van Android en iOS. Veel handelingen gebeuren met veegbewegingen, waarvan de betekenis afhangt van de plek waar de beweging begint. Openstaande apps staan centraal op het startscherm en opties in Sailfish-apps zijn soms pas zichtbaar nadat een venster gedeeltelijk omlaag is getrokken. Na gewenning werkt dit systeem volgens de tester goed, maar nieuwe gebruikers moeten tijd uittrekken om de logica te leren. Ook zijn er nog storingen, zoals een toestel dat tijdens het opstarten aan de lader kan blijven hangen op het invoerscherm.

De hardware is functioneel, maar loopt op meerdere punten achter bij recente smartphones. De telefoon heeft een 6,36-inch oledscherm met een resolutie van 2260 bij 1080 pixels, een MediaTek Dimensity 7100, 8GB werkgeheugen en 128GB opslag. De soc biedt 5G, maar is geen krachtige chip. Het scherm is met maximaal 635 cd/m² bruikbaar in helder daglicht, al zijn de maximale en minimale helderheid, kleurweergave en afstelling minder goed dan bij veel concurrerende modellen. De brede schermrand onderaan en de forse notch versterken de gedateerde indruk.

Daar staat een verwisselbare kunststof achterkant tegenover. Via zogenoemde pogopins kunnen speciale achterkanten extra functies toevoegen, zoals een verlicht logo. De accu kan eveneens worden vervangen, al moet daarvoor de achterzijde worden verwijderd en moeten schroeven worden losgedraaid. De capaciteit bedraagt 5450mAh. Uit afzonderlijke wifi- en 5G-tests bleek dat de accuduur iets onder die van vergelijkbare telefoons ligt; via 5G hield het toestel ongeveer tien procent korter stand dan via wifi. Ook het opladen is relatief langzaam, maar niet uitzonderlijk traag. Een notificatieled in de notch is een ander ouderwets, maar praktisch detail.

De camera’s behoren niet tot de sterke kanten. Achterop zit een primaire camera van 50 megapixel en een ultragroothoekcamera van 13 megapixel; voorop is een 32-megapixelcamera geplaatst. De sensoren zijn op zichzelf bruikbaar voor eenvoudige foto’s, maar de beeldverwerking en de camera-app zijn zeer beperkt. Er zijn alleen foto- en videomodi, met enkele basisinstellingen. Een nachtmodus, portretstand, instelbare resolutie en ingebouwde QR-codefunctie ontbreken. Video opnemen kan uitsluitend in 1440p met 25 beelden per seconde.

In vergelijkingen met onder meer een Fairphone 6 met /e/OS en een Google Pixel 10a waren de resultaten vaak flets, weinig contrastrijk of onscherp. Bij weinig licht presteert de primaire camera bijzonder zwak en de ultragroothoekcamera levert veel ruis en weinig detail. De camera’s zijn daarmee eerder geschikt voor incidentele kiekjes dan voor gebruikers die veel waarde hechten aan fotografie.

De Jolla Phone is volgens de review daarom geen concurrerend mainstreamtoestel. Voor een vergelijkbare prijs bieden andere telefoons een snellere soc, beter scherm en duidelijk sterkere camera’s. Bovendien vraagt Sailfish OS meer aanpassing en probleemoplossing dan Android of iOS. Wie zonder specifieke belangstelling voor Jolla of digitale onafhankelijkheid een telefoon zoekt, zal de beperkingen waarschijnlijk niet accepteren.

Voor de doelgroep heeft het toestel wel een bijzondere waarde. Het combineert Europese productie en software met een alternatief voor het dominante Android-iOS-duopolie, een verwijderbare accu en een betrokken gebruikersgemeenschap. Andere privacygerichte opties, zoals GrapheneOS op een geschikte Android-telefoon of /e/OS op een Fairphone, zijn toegankelijker omdat ze dichter bij Android blijven. De Jolla Phone is vooral een nicheproduct en een principiële keuze, maar volgens de review ook een teken dat er ruimte blijft voor een onafhankelijke Europese speler in de smartphonemarkt.