Review - Framework Laptop 12 - Modulariteit steeds beter uitgewerkt

In dit artikel:

De tweede generatie van de Framework Laptop 12 blijft sterk inzetten op modulariteit, reparatie en Linux-ondersteuning, maar overtuigt minder als complete laptop. Het 12,2-inch convertiblemodel heeft een stevige kunststofbehuizing met schokabsorberende rand, een robuust scharnier en vier verwisselbare aansluitmodules. Twee daarvan ondersteunen Thunderbolt 4; de overige twee zijn USB 3.2-poorten. De brede schermranden zijn vooral praktisch wanneer de laptop als tablet wordt gebruikt.

Nieuw zijn de vingerafdrukscanner in de aan-uitknop en een optioneel toetsenbord met verlichting. Het geteste exemplaar had nog het toetsenbord van de eerste generatie. De webcam en microfoon zijn fysiek uit te schakelen en de webcam levert voldoende beeld voor videogesprekken. De speakers blijven echter zacht. Het touchpad werkt prettig, maar biedt geen haptische feedback.

Framework heeft de interne constructie verder verbeterd. Onder meer het moederbord, de accu en het toetsenbord zijn eenvoudiger en veiliger los te nemen, met stevigere bevestigingen en minder kwetsbare verbindingen. De ssd moet vanwege de beperkte ruimte wel het minder gangbare formaat van 30mm hebben. Daarmee is de Laptop 12 volgens de test goed toegankelijk voor reparaties en upgrades.

De geteste uitvoering gebruikt een Core 7 350-processor uit Intels Wildcat Lake-generatie, met twee krachtige en vier zuinige kernen. De chip is in sommige tests sneller dan de oudere Core i5-1334U, maar vormt bij zware belasting geen duidelijke sprong vooruit. Grafisch zijn de verbeteringen beperkt en bij videobewerking blijft de laptop ver achter bij systemen met een krachtigere Panther Lake-chip. De ingebouwde npu kan onder meer helpen bij het vervagen van webcamachtergronden, maar voldoet niet aan de eisen voor Copilot+.

Het touchscreen ondersteunt MPP- en USI-styli en is helder, met een voor ips-panelen goed contrast. De kijkhoeken zijn echter matig en de kleurweergave is beperkt tot 68 procent van sRGB. Daardoor is het scherm minder geschikt voor tekenwerk, ondanks de stylusondersteuning. De ventilator blijft bij licht gebruik stil, maar is bij dagelijks of zwaar werk hoorbaar. De 50Wh-accu houdt het in de praktijktest ongeveer vijftien uur vol, zowel onder Windows 11 als Fedora 44.

De prijs maakt het oordeel lastiger. De goedkoopste configuratie kost ongeveer 800 euro en heeft 8GB geheugen, 512GB opslag en een instap-Core 3-processor, zonder Windows-licentie. De geteste variant met Core 7 en 32GB geheugen komt uit rond 1.600 euro. De meerprijs is deels te verklaren door de repareerbaarheid en vervangbare onderdelen, maar de prestaties en het scherm rechtvaardigen die prijs volgens de test niet overtuigend.

De tweede generatie is daarmee vooral interessant voor kopers die waarde hechten aan duurzaamheid, zelf repareren en uitbreiden. Voor bezitters van de vorige Laptop 12 met Core i5 is de prestatiewinst gering. Zij kunnen beter een eerste generatie aanschaffen zolang die beschikbaar is en later eventueel het moederbord vervangen.