Review - ASUS ProArt P16 met Nvidia RTX Spark-cpu - Wilt u een AMD, Intel of ... Nvidia?

In dit artikel:

Nvidia treedt met de RTX Spark toe tot de markt voor laptopprocessors, die tot nu toe vooral werd beheerst door Intel, AMD en in mindere mate Qualcomm. De nieuwe chip is gebaseerd op Arm en draait daardoor op Windows 11 for Arm. Tweakers testte de processor in de ASUS ProArt P16, een high-end laptop die in Nederland tussen 4199 en 6499 euro kost, afhankelijk van de hoeveelheid werkgeheugen. België krijgt voorlopig alleen een uitvoering met 64GB ram voor 4999 euro.

De RTX Spark bestaat uit een cpu- en gpu-chiplet. De processor telt maximaal twintig Arm-cores: tien krachtige en tien zuinige exemplaren. Daarnaast is een npu aanwezig voor onder meer Copilot+-functies in Windows. De gpu gebruikt Nvidia’s Blackwell-architectuur, bekend van de RTX 50-serie, en beschikt in de krachtigste uitvoering over 6144 CUDA-cores. Dat is op papier hetzelfde aantal als bij een desktop-RTX 5070, maar de laptopchip werkt met een veel lager energieverbruik en levert daardoor aanzienlijk minder grafische rekenkracht.

Het belangrijkste onderscheid is het unified geheugen. Cpu en gpu kunnen samen maximaal 128GB lpddr5x gebruiken, waardoor de laptop grotere AI-modellen lokaal kan laden dan systemen met een traditionele videokaart. Het geheugen is wel trager dan dedicated videogeheugen en in Windows moet de gebruiker vooraf bepalen welk deel voor de gpu en welk deel voor de cpu beschikbaar is. De verbinding tussen beide chiplets verloopt via NVLink-C2C.

In processortests presteert de RTX Spark sterk tegenover recente Intel- en AMD-laptopchips, vooral in multicoretests. Apple blijft met de M5 Max sneller in sommige vergelijkingen en heeft ook sterkere prestaties per afzonderlijke core. In videobewerkingssoftware is de Nvidia-chip minder overtuigend wanneer vooral de cpu wordt belast; zodra de gpu een grotere rol krijgt, verbetert het resultaat. De ingebouwde Samsung-ssd blijft in de test achter bij opslag in enkele andere laptops.

De grote hoeveelheid geheugen maakt de RTX Spark vooral interessant voor lokale AI. Bij het genereren van antwoorden met modellen die niet in het videogeheugen van een RTX 5090 passen, is de chip behoorlijk snel. De Windows-laptop decodeert doorgaans sneller dan de eerder verschenen DGX Spark met vrijwel dezelfde hardware, terwijl de Linux-minipc soms sneller het eerste token produceert. Een RTX 5090 blijft duidelijk sneller bij modellen die daarin passen, maar kan niet dezelfde omvangrijke modellen laden.

Met toepassingen als Hermes kunnen gebruikers lokale AI-agents inzetten die bijvoorbeeld bestanden analyseren, e-mails versturen of afspraken inplannen. Dat biedt voordelen op het gebied van privacy en kan de kosten van clouddiensten beperken. Daar staan beperkingen tegenover: lokale modellen zijn niet altijd zo goed als de nieuwste cloudmodellen, hebben veel geheugen nodig en belasten de laptop zwaar. Tijdens AI-gebruik draait de koeling op volle kracht en is de accu na iets meer dan twee uur leeg. Voor agents die zelf code uitvoeren, blijft bovendien voorzichtigheid nodig, omdat toestemming snel automatisch kan worden verleend.

Nvidia werkt samen met Microsoft aan een toekomst waarin agents deels lokaal en deels in de cloud functioneren. Afgeschermde uitvoeromgevingen en afzonderlijke gebruikersrechten moeten voorkomen dat een agent onbedoeld grote schade aanricht. Deze beveiligingsfuncties zijn nog onderdeel van de verdere ontwikkeling van Windows en Nvidia’s softwareomgeving.

De overstap naar Arm brengt ook compatibiliteitsrisico’s met zich mee. Veel programma’s hebben inmiddels een eigen versie voor de RTX Spark, waaronder software van Adobe, DaVinci Resolve en Blender. Andere toepassingen werken via emulatie in Windows. Dat functioneert meestal goed, maar kan prestaties kosten of problemen geven. Vooral games met anticheatsoftware op kernelniveau kunnen niet zomaar worden geëmuleerd. Nvidia zegt dat verschillende uitgevers ondersteuning toevoegen; sommige populaire multiplayerspellen volgen pas later.

Als gaminglaptop haalt de ProArt P16 prestaties die ongeveer in de buurt komen van een mobiele RTX 5070. Cyberpunk 2077 is goed speelbaar op 1080p en 1440p, terwijl voor 4k of raytracing upscaling nodig is. Metro Exodus blijft op 4k boven 60 beelden per seconde, maar zwaardere games zoals Avatar: Frontiers of Pandora vragen eveneens om beeldopschaling. De door Nvidia genoemde framerates zijn bovendien gebaseerd op technieken als DLSS en framegeneratie.

De ASUS ProArt P16 zelf heeft een stevige, relatief dunne behuizing, een goed toetsenbord, een haptisch touchpad en een oledscherm met een resolutie van 3840 bij 2400 pixels en een verversingssnelheid van 120Hz. Het scherm is helder, kleurgetrouw en geschikt voor hdr, al is de hdr-weergave niet volledig nauwkeurig. Een tweede ssd kan worden toegevoegd, maar het ingebouwde werkgeheugen is niet uitbreidbaar. Opladen gebeurt via usb-c; een benodigde lader van 140 watt wordt niet meegeleverd.

Bij licht gebruik houdt de laptop het ongeveer 13,5 uur vol en bij een zwaardere PCMark-test circa 5,5 uur. Tijdens gamen, zware berekeningen en lokaal AI-gebruik loopt het geluidsniveau op tot ongeveer 52 decibel. De eerste RTX Spark-systemen zijn daarmee vooral bedoeld voor professionals en ontwikkelaars die grote AI-modellen lokaal willen gebruiken. De combinatie van veel geheugen, Windows-ondersteuning en redelijke gameprestaties maakt de chip veelzijdiger dan de DGX Spark, maar de hoge prijs, het lawaai en de beperkte meerwaarde tegenover een MacBook Pro of krachtige desktop maken hem voor de meeste gebruikers onaantrekkelijk. Nvidia heeft goedkopere varianten aangekondigd, maar een releasedatum ontbreekt nog.