Privacytoezichthouder wil dat overheid strenge nieuwe antiwitwaswet aanpast

In dit artikel:

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) waarschuwt dat de voorgenomen Implementatiewet voorkoming witwassen en terrorismefinanciering privacyrisico’s kan vergroten en vraagt om extra waarborgen voordat de wet wordt ingevoerd. De wet vervangt de huidige Wwft en is een Europese verplichting; zij legt strengere meldplichten op aan banken en ook aan beroepen als notarissen en makelaars, die verdachte transacties sneller moeten doorgeven.

De AP signaleert dat de nieuwe regels leiden tot het verzamelen en delen van meer gevoelige persoonsgegevens — denk aan nationaliteiten en vluchtelingenstatussen — terwijl onduidelijk is of die uitbreiding effectief bijdraagt aan het bestrijden van financiële criminaliteit. De toezichthouder vindt daarom dat de overheid moet aantonen dat die diepgang in het privéleven echt noodzakelijk is en dat mensen beschermd worden tegen fouten, uitsluiting en discriminatie. De AP benadrukt dat de wet periodiek geëvalueerd moet worden, met speciale aandacht voor effectiviteit en discriminatierisico’s, een punt dat sinds de toeslagenaffaire sterk speelt.

Daarnaast protesteert de AP tegen de voorgenomen juridische grondslag voor verwerking: meldingen gaan naar de Financial Intelligence Unit (FIU) van de Belastingdienst en zouden onder de Wet politiegegevens vallen. De AP wil verwerking onder de AVG, omdat die betere burgerrechten (zoals inzage en bewaartermijnen) biedt. Verder pleit de toezichthouder voor striktere voorwaarden bij het delen van meldingen met andere overheidsdiensten (douane, politie, OM): alleen op goed gemotiveerd, concreet verzoek.

De regering moet het wetsvoorstel nog naar de Tweede Kamer sturen; het advies van de AP is niet bindend, maar de toezichthouder kan sancties inzetten als de aanbevelingen genegeerd worden. In de Kamer is brede steun voor aanpassing van de Wwft, maar veel partijen willen de regels juist versoepelen uit vrees voor discriminatie.