.Plan - Dev Summit 2026 met Cyd Stumpel: 'Nieuwe CSS zonder oude browsers te breken'

In dit artikel:

Frontenddeveloper Cyd Stumpel bespreekt tijdens de Tweakers Developers Summit hoe websites moderne animaties kunnen gebruiken zonder bezoekers uit te sluiten. Haar presentatie, getiteld *Prefers enhanced motion*, draait om progressive enhancement: een website moet eerst overal bruikbaar zijn en kan daarna extra effecten aanbieden wanneer de browser, het apparaat en de voorkeuren van de gebruiker dat toelaten.

Stumpel richt zich onder meer op technieken als view transitions en scroll-driven animations. Daarbij wordt een animatie bijvoorbeeld gekoppeld aan de scrollpositie van een bezoeker. Ook behandelt ze nieuwe CSS-mogelijkheden voor overgangen tussen verschillende elementgroottes en zichtbaarheidstoestanden. Werkt een functie niet in een oudere browser, dan kan de pagina terugvallen op een eenvoudiger effect of helemaal geen animatie tonen. De inhoud en bediening blijven daarbij intact. Volgens Stumpel is zo’n verschil tussen browsers geen fout, maar een normaal onderdeel van goed frontendwerk, vergelijkbaar met de manier waarop responsive websites zich aanpassen aan verschillende schermformaten.

De ontwikkelaar studeerde Communicatie en Multimedia Design aan de Hogeschool van Amsterdam en ontdekte daar haar belangstelling voor programmeren. Tijdens een stage zag ze dat ze haar gevoel voor ontwerp en interactie kon combineren met code. Sinds ongeveer 2021 werkt ze als freelancer. Ze was onder meer betrokken bij projecten voor WeTransfer, Talpa Studios en Amnesty International en werkt momenteel onder andere voor Collectief Kapitaal. Daarnaast gaf ze les aan de opleiding Frontend Design & Development van de HvA en verzorgt ze nog regelmatig gastlessen.

In haar visie moet bewegend beeld een website verrijken, maar nooit een voorwaarde zijn om de site te kunnen gebruiken. Niet iedereen beschikt over een recente browser of krachtig apparaat, en sommige bezoekers kiezen bewust voor minder beweging. Animaties kunnen bovendien prestaties belasten, verwarring veroorzaken of lichamelijke klachten opleveren. Daarom moeten developers niet alleen kijken naar wat technisch mogelijk is, maar ook naar het doel en de omstandigheden van de gebruiker.

Die aanpak kan in commerciële projecten uitleg vragen, omdat opdrachtgevers verschillende uitvoeringen soms als inconsistent zien. Stumpel maakt onderscheid tussen een herkenbare, bruikbare kern en een volledig identieke presentatie op elk apparaat. Een interface mag volgens haar reageren op browser, scherm, prestaties en persoonlijke instellingen. Het weglaten van een zwaar parallaxeffect kan de ervaring bijvoorbeeld juist sneller en rustiger maken.

De opkomst van kunstmatige intelligentie maakt kennis van de basis volgens Stumpel niet minder belangrijk. AI kan code genereren, maar een developer moet kunnen beoordelen of die code semantisch correct, toegankelijk, performant en bestand tegen ontbrekende browserfuncties is. Ze waarschuwt bovendien dat bedrijven de instroom van junioren niet moeten laten opdrogen: zonder starters ontstaan er later ook geen ervaren ontwikkelaars. Haar belangrijkste boodschap is dat technische vernieuwing en toegankelijkheid samen kunnen gaan, zolang een solide basis altijd behouden blijft.