.Plan - Dev Summit 2026: "Baseer webperformance op de ervaring van echte gebruikers"

In dit artikel:

Karlijn Löwik, ceo en medeoprichter van RUMvision, wil webperformance minder afhankelijk maken van gespecialiseerde consultants. Tijdens de Tweakers Developers Summit 2026 legt ze uit hoe Real User Monitoring (RUM) en kunstmatige intelligentie ontwikkelteams kunnen helpen om problemen sneller op te sporen en op te lossen. Haar uitgangspunt: niet een hoge testscores, maar de ervaring van echte bezoekers moet leidend zijn.

Löwik kwam vanuit een juridische opleiding via een tijdelijke IT-functie terecht bij een webbureau. Daar ontdekte ze dat ze technische onderwerpen goed kon uitleggen en ingewikkelde vraagstukken kon terugbrengen tot de essentie. RUMvision ontstond bijna vijf jaar geleden, toen het bureau wel websitesnelheid verbeterde maar onvoldoende gebruikersdata had om het effect op bijvoorbeeld conversie vast te stellen. Inmiddels is Löwik ook co-chair van de W3C RUM Community Group, waarin onder meer Google, Mozilla, Cloudflare en Akamai meedenken over meetmethoden en standaarden.

Volgens Löwik gaat een goede digitale ervaring om meer dan korte laadtijden. Een niet-reagerende knop, verspringende inhoud of een opdringerige advertentie kan een website onbruikbaar laten aanvoelen. De precieze prioriteit verschilt per organisatie: een webwinkel kijkt bijvoorbeeld naar verkoop, een uitgever naar leestijd en een overheidsdienst naar de bereikbaarheid van informatie onder moeilijke omstandigheden. Zoekmachineoptimalisatie kan een reden zijn om Core Web Vitals te volgen, maar hoort niet het belangrijkste doel te zijn.

In de praktijk wordt performance vaak vooral tijdens de bouw van een site onderzocht. Daarna komen er geleidelijk chatfuncties, analysetools, marketingpixels en andere externe scripts bij. Samen kunnen die toevoegingen de gebruikerservaring aanzienlijk vertragen. Ook moderne JavaScript-frameworks en single-page applications zijn niet automatisch snel. Op krachtige ontwikkelapparatuur blijven problemen soms onzichtbaar, terwijl bezoekers met oudere of goedkopere telefoons juist veel tijd verliezen aan het downloaden en uitvoeren van JavaScript.

Lighthouse helpt teams met een overzichtelijke labscore, maar bootst slechts één situatie na. De test laat bovendien niet volledig zien wat er na het eerste laadmoment gebeurt. Core Web Vitals zijn relevanter omdat ze gebaseerd zijn op browsergegevens van echte gebruikers, al geven die cijfers vooral aan dát er een probleem was en niet vanzelf waardoor het ontstond. RUM biedt volgens Löwik sneller inzicht in het effect van een nieuwe release. Soms is binnen korte tijd zichtbaar of een wijziging de ervaring verbetert of verslechtert.

In haar presentatie werkt ze met een terugkerende ontwikkelcyclus: code aanpassen, gedrag bij echte gebruikers meten, de oorzaak van een terugval onderzoeken, de oplossing doorvoeren en opnieuw controleren. Veel voorkomende oorzaken zijn omvangrijke scripts van derden, gebrekkige cache-instellingen, verkeerd gebruikte lazy loading en afbeeldingen die te laat verschijnen. Basisprincipes zoals zuinig omgaan met JavaScript, verstandig laden van beelden en goed cachen blijven volgens haar belangrijk, ook nu browsers steeds meer taken zelfstandig uitvoeren.

Omdat RUM-data veel verschillende uitsplitsingen bevat, heeft RUMvision een koppeling ontwikkeld via het Model Context Protocol. Daarmee kan een AI-assistent binnen de ontwikkelomgeving gecontroleerd relevante meetgegevens en codecontext raadplegen. In tests kwam de assistent in enkele minuten tot een vergelijkbare analyse als een handmatig onderzoek dat normaal uren kan duren. Developers kunnen zo in gewone taal vragen naar de vermoedelijke oorzaak van een regressie en een concrete codewijziging laten voorstellen.

Die automatisering maakt menselijke expertise niet overbodig. Developers moeten kunnen controleren of de analyse klopt, of een wijziging veilig is en welke neveneffecten kunnen ontstaan. Vooral minder ervaren programmeurs lopen het risico AI-uitkomsten te makkelijk te accepteren. Löwik waarschuwt daarom tegen volledige afhankelijkheid van één hulpmiddel: teams moeten hun systemen ook zonder AI kunnen begrijpen en onderhouden. De ‘autopilot’ uit haar talk ondersteunt het werk, maar de developer houdt de eindverantwoordelijkheid.