Overheid weet niet hoeveel energie Google- en Microsoft-datacenters verbruiken

In dit artikel:

Microsoft en Google hebben hun Nederlandse datacentergegevens niet openbaar gemaakt ondanks een Europese meldplicht die sinds 2024 geldt. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) ontving veelal lege formulieren of helemaal niets; van de 160 in Nederland geregistreerde datacenters stuurden er 104 een aanmelding, maar 27 lieten cruciale velden leeg — vrijwel allemaal van Amerikaanse eigenaren. De overheid blijkt geen juridische stok achter de deur te hebben om de ontbrekende cijfers af te dwingen.

Onder de EU-energie-efficiëntierichtlijn (EED) moeten datacenters met ten minste 500 kW geïnstalleerd IT-vermogen jaarlijks rapporteren en uiterlijk 15 mei aan nationale instanties doorgeven. RVO bevestigt dat bedrijven in 2024 geen bedrijfsgevoelige data hoefden aan te leveren; voor 2025 is rapportage verplichter, maar bedrijven mogen nog steeds als vertrouwelijk markeren welke gegevens dat zijn. Deskundigen aan universiteiten vinden die opstelling problematisch: netbeheerders zoals Tennet en Liander kunnen wel informatie delen voor planning, maar er ontbreekt politieke wil om dit te eisen.

De onthulling komt terwijl het stroomverbruik van datacenters in Nederland in 2024 naar ruim 5.000 GWh steeg — circa 4,5% van het nationale verbruik, vergelijkbaar met 2 miljoen huishoudens — en netbeheerders verwachten dat dit binnen vijf jaar kan groeien naar ongeveer 15%. Lokale overheden en netbeheerders krijgen daardoor minder grip op ruimtelijke plannen en netuitbreidingen; in Noord-Holland leidt dat tot felle discussies over de plaatsing van een nieuw hoogspanningsstation en wachttijden tot tien jaar voor aansluiting, terwijl hyperscalers blijven uitbreiden. Internationaal zoeken grote techbedrijven hun eigen energiezekerheid (bijv. Alphabet’s overname van Intersect Power), wat laat zien dat het gebrek aan transparantie en de spanning op het net een wereldwijd probleem is.