Nieuwsblog: hoe gebruikt onze redactie AI?
In dit artikel:
De recente ophef rond oud‑NRC‑hoofdredacteur Peter Vandermeersch — die in een artikel 53maal citaten gebruikte die door een AI‑chatbot werden verzonnen — zette opnieuw de discussie over AI in de journalistiek op scherp. Vandermeersch, tot 2019 hoofdredacteur van NRC en nu 'Fellow Journalism & Society' bij Mediahuis, schrijft over ontwikkelingen als wantrouwen in de pers en kunstmatige intelligentie. Zijn fout illustreert waarom voorzichtigheid geboden is: taalmodellen kunnen hallucineren en zo de betrouwbaarheid van een stuk ondermijnen.
Bij Tweakers en de DPG‑groep is men weliswaar actief met AI‑experimenten, maar die zijn bewust ingekaderd en veelal ondersteunend van aard. In tegenstelling tot sommige andere media bevat het redactiestatuut van Tweakers nog geen expliciete regels over AI; er zijn wel interne initiatieven en leertrajecten via de DPG Campus waar journalisten cursussen over uiteenlopende AI‑toepassingen volgen. Die kennisdeling levert inspiratie op maar legt geen verplichtingen op.
Concrete toepassingen bij Tweakers zijn vooral gericht op efficiëntie en kwaliteitszorg, niet op het laten schrijven van redactionele stukken. Alle teksten ondergaan eindredactie met ChatDPG — een afgesloten omgeving op DPG‑servers die input niet gebruikt om externe modellen te trainen — waarbij prompts zijn afgestemd op de stijlregels van de redactie. Dit systeem vangt spelfouten en stijlfouten af, wat het aantal meldingen over spel‑ en typfouten scherp deed dalen en de eindredacteuren in staat stelt meer tijd te besteden aan inhoudelijke verbetering.
Verder wordt AI ingezet voor beeldverbetering, data‑analyses, en repetitieve taken zoals het omzetten van pdf‑specificaties naar tabellen. Dergelijke tools besparen veel handwerk, al blijft controle op juistheid noodzakelijk: outputs worden altijd geverifieerd tegen primaire bronnen. Voor research gebruiken journalisten llm's net zoals ze Google of Wikipedia gebruiken — als startpunt, niet als onbetwistbare bron.
Schrijven door AI gebeurt bij Tweakers in de praktijk niet; de redactie vindt dat het grootste deel van journalistiekstijd niet aan het typen zelf zit maar aan bronnenonderzoek, structureren van het verhaal en zorgvuldig nalezen. Bovendien kan door AI gegenereerde tekst extra controle vereisen om fouten of verzinsels te vermijden — precies het risico dat Vandermeersch in de problemen bracht.
Kortom: Tweakers experimenteert waar AI zinvol is, vooral om saaie of foutgevoelige werkzaamheden te beperken en de kwaliteit te verbeteren, maar blijft terughoudend met automatische tekstgeneratie en benadrukt verificatie en redactionele verantwoordelijkheid.