Nederlandse overheden moeten verplicht nadenken over betere cloudstrategieën

In dit artikel:

Nederlandse overheidsorganisaties moeten vanaf 2026 veel strenger nadenken over hun gebruik van clouddiensten, vooral als die van Amerikaanse aanbieders komen. Staatssecretaris Willemijn Aerdts heeft het Rijksbrede cloudbeleid aangescherpt en eist dat instellingen vooraf risico’s in kaart brengen, waaronder geopolitieke kwetsbaarheden, afhankelijkheid van één leverancier en de gevolgen als een dienst plotseling onbereikbaar wordt. Ook moeten overheden een exitstrategie opstellen: een concreet plan voor overstap, herstel en continuïteit bij uitval.

Het nieuwe beleid geldt voor alle rijksinstellingen, met uitzondering van Defensie en de Hoge Colleges van Staat, zoals de Tweede Kamer en de Algemene Rekenkamer. Voor vitale infrastructuur wordt samenwerking met niet-Europese clouddiensten zelfs afgeraden. Voor kantoorsoftware, zoals e-mail en documentbeheer, adviseert het kabinet om die niet in de publieke cloud te zetten.

De regels gelden niet alleen voor nieuwe aankopen, maar ook voor bestaande systemen. Organisaties krijgen vier jaar om hun cloudgebruik aan te passen en moeten hun risicoanalyses en noodplannen centraal melden bij CIO Rijk. Er komt geen extra budget voor deze omslag, waardoor instellingen keuzes moeten maken en mogelijk projecten moeten uitstellen of herprioriteren.

De aanscherping past in de groeiende Europese ongerustheid over digitale afhankelijkheid van de VS, zeker sinds de terugkeer van Trump en de invloed die hij kan uitoefenen op grote techbedrijven als Microsoft, Google en Amazon. Die zorgen werden recent zichtbaar bij omstreden overstappen van onder meer de .nl-domeinbeheerder en de Belastingdienst naar Amerikaanse cloudoplossingen. Met het nieuwe beleid wil het kabinet meer grip krijgen op die ontwikkeling en overheden stimuleren om toch serieuzer naar Europese alternatieven te zoeken.