Nederlandse ict-dienstverleners investeren weinig in R&D
In dit artikel:
RaboResearch waarschuwt dat Nederland structureel kwetsbaar is geworden doordat de productiviteitsgroei lange tijd stagneert en investeringen en innovatie achterblijven. In het rapport "Concurrentiekracht en brede welvaart" vergelijkt de bank Nederland met België, Denemarken en de VS en concludeert dat het dringend nodig is R&D‑uitgaven op te voeren en de kapitaalintensiteit in concurrerende sectoren te verhogen. Ook strategische afhankelijkheden, bijvoorbeeld op het gebied van energie, vormen een risico voor kleine, open economieën zoals Nederland.
De productiviteit van de Nederlandse externe sector — het deel dat concurreert op internationale markten — is al ongeveer veertien jaar nagenoeg onveranderd. Dat ondermijnt het toekomstige verdienvermogen van de economie. Sommige takken houden het niveau op peil: chemie en farmacie scoren bijzonder hoog, ook machinebouw, hightech en financiële diensten behoren tot de productieve groepen. Computers en elektronica profiteren van gespecialiseerde hightechbedrijven in Brainport; ASML is als wereldleider in lithografiesystemen een belangrijke motor, maar draagt ook concentratierisico's.
Tegelijk worstelen diverse industriële en zakelijke diensten met lage productiviteit en relatief hoge loonkosten. ICT‑diensten blijken in Nederland minder productief dan in de VS, waar de computerindustrie de hoogste productiviteit toont (circa €900 per gewerkt uur) en ICT‑diensten ruim €475 per uur halen — niveaus die Nederland aanzienlijk niet bereikt. Productiviteitsverschillen hangen sterk samen met R&D‑kapitaalintensiteit: sectoren met minder R&D‑investeringen (transportmiddelen, computers en elektronica, ICT‑diensten, sommige industrieën) lopen achter.
Tot slot wijst RaboResearch op knelpunten in de digitale infrastructuur: Nederland had een van de beste netwerken in de EU, maar vertraagde vergunningverlening en gebrek aan nieuwe investeringen brengen dat systeem inmiddels onder druk. De aanbeveling is helder: meer en gerichter investeren in R&D en kapitaal om concurrentiekracht en langetermijnwelvaart te herstellen.