Nederlands kabinet steekt geen geld in AI-gigafabriek en rekent op Europa

In dit artikel:

Het kabinet meldt zich niet aan voor het Europese programma voor AI-gigafabrieken. In een brief aan de Tweede Kamer schrijft minister Willemijn Aerdts (EZK) dat er binnen de huidige begroting geen ruimte is om de vereiste financiële verplichtingen aan te gaan voor deelname aan het EuroHPC-initiatief. In plaats daarvan wil het kabinet dat commerciële partijen de grootschalige faciliteiten zelf betalen; de rijksoverheid ziet volgens het rapport-Wennink vooral een rol in het scheppen van gunstige randvoorwaarden.

Wel krijgt een eerder gepland project in Groningen 71 miljoen euro; dat betreft een kleinere, publiek gefinancierde AI-fabriek met een AI-geoptimaliseerde supercomputer en een expertisecentrum voor precompetitieve ontwikkeling. De geplande AI-gigafabrieken zijn veel groter en primair commercieel van aard: per locatie wordt gedacht aan circa 100.000 moderne GPU’s om grote modellen te trainen, naast twaalf kleinere AI-fabrieken van ongeveer 25.000 GPU’s.

Het kabinet noemt meerdere redenen voor het afzien van deelname: de hoge investeringsbehoefte, onzekerheid of Nederlandse partijen op korte termijn zulke enorme rekencapaciteit nodig hebben, en praktische knelpunten zoals ruimtegebrek en elektriciteitsvraag (netcongestie). Nederlandse bedrijven, kennisinstellingen en overheden kunnen later bij de Europese gigafabrieken tegen marktconforme prijzen rekencapaciteit inkopen. De deadline voor EU-plannen nadert, maar Nederland kiest er dus voor niet financieel bij voorbaat te binden.