Nederland dreigt positie als digital gateway naar Europa te verliezen

In dit artikel:

De Dutch Data Center Association (DDA) waarschuwt dat Nederland zijn rol als “digital gateway to Europe” verliest omdat vergunningen en het stroomnet de groei blokkeren. Eind 2025 had de Nederlandse markt circa 1,5 GW aan IT‑vermogen — een groei van 7% ten opzichte van een jaar eerder — maar dat is beduidend minder dan in andere Europese landen. Investeerders verkennen daarom landen als Spanje, Portugal en Frankrijk, waar grond, energie en fiscale prikkels makkelijker beschikbaar zijn.

Belangrijkste knelpunten zijn lange vergunningstrajecten (gemiddeld opgelopen tot ongeveer 4,5 jaar) en netcongestie. Daardoor haken hyperscalers en AI‑spelers vaak af of verplaatsen hun plannen. De DDA stelt dat bij gunstig beleid de capaciteit tot 2031 jaarlijks met circa 12% kan groeien naar ongeveer 2,8 GW; bij passief beleid is de verwachte groei veel lager. Volgens de vereniging resulteert actief overheidsbeleid — snellere vergunningen, integratie van datacenters in energiemanagement en stimulering van digitale soevereiniteit — in een veel grotere economische opbrengst (verschil tot een factor twintig tussen scenario’s).

Het rapport nuanceert ook de beeldvorming: datacenters hoeven geen enigszins onveranderlijke netbelasting te zijn maar kunnen bijdragen aan flexibiliteit via energieopslag, flexibele workloads en levering van restwarmte. Tegelijk kampt de infrastructuur met verouderde systemen en een te UK‑gerichte connectiviteit; het geplande IEOMA‑kabelproject (verwacht rond 2028) moet directe verbindingen met Denemarken, Duitsland en Noorwegen bieden. Het kabinet voert maatregelen tegen netcongestie, waaronder vanaf 1 juli strengere prioritering van capaciteit voor projecten die het net ontlasten, maar het is onzeker of die maatregelen snel genoeg komen gezien de versnelling van AI‑vraag naar rekenkracht.