Nederland dreigt AI-gigafabriek mis te lopen door traag kabinet

In dit artikel:

Nederland maakt kans op een van de vijf door de EU gefinancierde AI-gigafabrieken — datacenters met minimaal 100.000 geavanceerde AI-chips en 20 petabyte opslag — maar heeft nog geen publieke financiële toezegging gedaan. Energiebedrijf Eneco en datacenterpartij Volt willen samen zo’n fabriek bouwen, bij voorkeur in de Rotterdamse haven dicht bij de aanlanding van zware stroomkabels van offshore-windparken, omdat daar voldoende en directe elektriciteit beschikbaar is zonder extra druk op het landelijke net.

De EU-voorwaarden schrijven voor dat consortia pas mogen inschrijven als lidstaten zich van tevoren financieel committeren; het investeringsmodel vraagt dat 65% uit privaat kapitaal komt en 35% uit overheidssteun (EU en/of lidstaat). Het ministerie van Economische Zaken bevestigt dat er op dit moment geen publiek budget is vrijgegeven en dat een besluit aan het nieuwe kabinet is. Duitsland heeft inmiddels wél een inschrijving gedaan van 805 miljoen euro; de EU-pot voor dit soort projecten beslaat ongeveer 20 miljard euro.

Eneco en Volt melden steun van oud-ASML-topman Peter Wennink, die eerder pleitte voor kansen in Nederland. Volt-ceo Han de Groot benadrukt het belang van zulke infrastructuur voor groei, innovatie en veiligheid. Tegelijkertijd wijst het ministerie op een eerder advies dat een gigafabriek ook volledig privaat gefinancierd zou kunnen worden. Nederland staat volgens betrokken partijen op een kruispunt: voorop lopen in Europa of het risico lopen de kans te laten voorbijgaan, nu andere lidstaten al middelen toewijzen.