'Laat AI-aanbieders contentheffing betalen per gegenereerde output'

In dit artikel:

De Nederlandse Raad voor Cultuur wil dat aanbieders van generatieve AI een contentheffing gaan betalen wanneer hun systemen teksten, beelden, muziek of andere creatieve output maken op basis van bestaand werk. Met die opbrengst zouden makers en rechthebbenden automatisch worden gecompenseerd, omdat hun werk vaak wordt gebruikt om AI-modellen te trainen zonder duidelijke vergoeding. De Raad maakt zich zorgen dat de AI-markt vooral wordt gedomineerd door een kleine groep rijke, vooral Amerikaanse bedrijven, terwijl kunst en cultuur als bron van data worden ingezet zonder voldoende bescherming.

Volgens de Raad zijn losse licentieafspraken voor individuele makers of kleinere organisaties meestal lastig en weinig transparant. Daarom stelt het advies een collectieve heffing voor die kan worden geïnd en verdeeld via bestaande rechtenorganisaties zoals BumaStemra en Pictoright. Makers die liever zelf afspraken maken, zouden daarnaast gebruik kunnen blijven maken van een opt-outregeling.

Naast compensatie voor makers pleit de Raad ook voor meer Europese tegenhangers van de grote Amerikaanse AI-aanbieders. Er zou een stimuleringsprogramma moeten komen voor publieke AI-alternatieven en infrastructuur, en de overheid moet Europese regels sneller invoeren en handhaven. Verder adviseert de Raad een onafhankelijke regeringscommissaris voor AI en meer aandacht voor AI-vaardigheden, scholing en omscholing.