Kabinet houdt voorlopig afstand tot  AI-gigafabrieken

In dit artikel:

De Nederlandse regering kiest voorlopig voor gerichte, beheersbare stappen in AI-infrastructuur: ze draagt wel bij aan een regionale “AI‑fabriek” in Groningen (71 miljoen euro), maar participeert niet in de grootschalige Europese AI‑gigafabrieken. Dat blijkt uit een recente Kamerbrief van staatssecretaris Willemijn Aerdts over EU‑plannen voor rekenkracht.

Het kabinet volgt een gefaseerde aanpak: investeren in faciliteiten voor onderzoek en innovatie dicht bij huis, maar afzien van financiële deelname aan gezamenlijke aanbestedingen voor extreem grote rekencentra. Nederland reserveert daarmee geen publieke capaciteit in toekomstige Europese gigafabrieken; in plaats daarvan verwacht het kabinet dat Nederlandse bedrijven en kennisinstellingen toegang kunnen krijgen tot dergelijke faciliteiten zodra die elders in Europa draaien.

De keuze is ingegeven door meerdere overwegingen: beperkte rijksmiddelen binnen de huidige begroting, advieslijnen zoals het marktgerichte rapport‑Wennink, en praktische beperkingen in Nederland—zoals netcongestie, schaarse ruimte en duurzaamheidseisen—die grootschalige datacenters lastig maakbaar maken. Ook bestaat twijfel of Nederlandse partijen op korte termijn behoefte hebben aan de extreem hoge rekenkracht die gigafabrieken leveren, omdat veel toepassingen prima functioneren op kleinschaligere infrastructuur.

Kortom: het kabinet wil randvoorwaarden verbeteren en private investeringen mogelijk maken, flexibel rekenkracht inkopen wanneer dat nodig is, en zo aansluiting houden bij Europese ontwikkelingen zonder meteen zware publieke verplichtingen aan te gaan.