Hoe een Rotterdams fieldlab de weg vrijmaakt voor quantumveilige communicatie

In dit artikel:

Het Quantum Communication Fieldlab Rotterdam (QCFR) is vandaag in RDM Next in Rotterdam gepresenteerd. Het samenwerkingsverband — opgericht door Cisco, Eurofiber, INSPIR8ION, Q*Bird en CGI — richt zich op het testen, valideren en operationeel inzetten van quantumveilige communicatie voor bestaande netwerkinfrastructuur. In plaats van louter proefopstellingen wil het fieldlab concrete implementaties mogelijk maken voor sectoren als de haven, energie, overheden, banken en de zorg.

Centraal staan technieken voor Quantum Key Distribution (QKD), waaronder geavanceerde varianten als Measurement-Device-Independent QKD (MDI‑QKD). Doel is vooral de technische weerbaarheid, interoperabiliteit en integratie met huidige datacenters en netwerken te bewijzen, zodat commerciële diensten beschikbaar komen voor klanten. Een aanstormend QUEST-project (2025), ondersteund met circa één miljoen euro aan regionale en EU-middelen, gaat QKD tussen twee Eurofiber-datacenters in de Randstad mogelijk maken.

Het initiatief anticipeert op de dreiging van “collect now, decrypt later”: kwaadwillenden zouden nu versleutelde data kunnen opslaan om die later met krachtige quantumcomputers te ontsleutelen. Het fieldlab bouwt voort op eerdere stappen — in mei 2024 demonstreerde een vergelijkbaar consortium in de haven van Rotterdam wat destijds werd genoemd als ’s werelds eerste schaalbare quantumnetwerk — en wil die proefprojecten naar operationele gereedheid brengen.

Europese ambitie en marktontwikkeling spelen mee: de EU heeft een roadmap die kritieke infrastructuur uiterlijk in 2030 quantumbestendig wil maken, en onderzoek voorziet een groei van QKD‑gebruikende bedrijven van ruim 1.000 in 2025 naar zo’n 3.000 in 2030. Eurofiber breidt de inzet ook buiten Rotterdam uit; samen met Colt is een QKD‑koppeling tussen Amsterdam, Londen en Brussel aangekondigd voor de financiële sector. Q*Bird levert de gecentraliseerde quantumveilige netwerklaag die het fieldlab ondersteunt, terwijl Eurofiber benadrukt dat eerst ‘cryptografisch relevante’ quantumcomputers zullen verschijnen vóór universele machines, en dat proactieve testprojecten nodig zijn om voorbereid te zijn.

Het QCFR wil hiermee praktijktesten, operationele ervaring en kennisdeling versnellen zodat Nederlandse en Europese vitale netwerken tijdig overstappen naar quantumbestendige beveiliging.