EU-cloudplannen in CADA zijn ambitieus, maar ontzien VS
In dit artikel:
De Europese Commissie heeft met CADA (Wet op Cloud en AI-ontwikkeling) een ambitieus wetsvoorstel gepresenteerd om de digitale afhankelijkheid van niet-Europese cloudleveranciers te verkleinen en de infrastructuur voor datacenters en AI te versterken. Drie Amerikaanse hyperscalers (AWS, Microsoft en Google) beheersen momenteel ongeveer 70% van de Europese cloudmarkt, waardoor het aandeel van Europese aanbieders gedaald is van 29% in 2017 naar 15% in 2022. Datacentercapaciteit en ingewikkelde regelgeving worden als sleutelkneuzels gezien die aangepakt moeten worden.
CADA wil dit doen door aanbestedingsregels te verscherpen — ook voor niet-kritische publieke diensten — en door bedrijven die onder de NIS2-regels vallen te dwingen risicoanalyses en impactassessments uit te voeren. Een centraal onderdeel is de voorgestelde “EuroCloud Federation”: een systeem waarmee lidstaten ongebruikte cloud- en datacentercapaciteit kunnen verzamelen, catalogiseren en herverdelen via een orkestratieplatform. Daarnaast verplicht de Commissie netwerkleveranciers om hun energiebehoeftes te onderbouwen en introduceert zij het concept van “acceleratiezones” voor datacenters en AI-fabrieken, gekoppeld aan administratieve vereenvoudiging.
De voorgestelde maatregelen steken ambitieus in, maar kennen ook duidelijke beperkingen. Europees beleid vermijdt expliciete blokkades van Amerikaanse providers — aanbestedingen mogen niet discrimineren op vestigingsplaats — waardoor hyperscalers niet direct worden uitgesloten. Praktische kosten en specifieke functionaliteiten kunnen organisaties blijven verleiden tot AWS, Azure of Google Cloud. CADA geeft Europese leveranciers wel een voordeel (15 van de 120 punten in aanbestedingscriteria zijn expliciet pro-Europees), maar technische en financiële factoren blijven doorslaggevend.
Opvallende punten zijn dat de Commissie zelf als aanbesteder kan optreden voor datacenterdiensten, cloudaanbod, software en AI, en dat lidstaten worden aangespoord om minimaal 25% van publieke aanbestedingen aan innovatieve mkb’s te gunnen. CADA is nog een voorstel: wetgeving kan jaren duren; realistische verwachtingen plaatsen mogelijke goedkeuring niet vóór 2028, met een operationele implementatiefase tussen 2028–2030 als de Commissie tempo wil maken.
Kortom: CADA is het duidelijkste Europese antwoord tot nu toe op de dominantie van Amerikaanse cloudreuzen en op de behoefte aan meer digitale autonomie en infrastructuur, maar de effectiviteit zal afhangen van de uitvoering en de balans tussen politieke ambitie en juridische en economische realiteit.