De roep om fundamentele software skills wordt steeds luider

In dit artikel:

Klarrio waarschuwt dat de IT-sector in Europa kampt met een sluipend kennisverlies dat op termijn systemen kan doen vastlopen en de ambitie voor digitale soevereiniteit ondermijnt. Het Belgische advies- en engineeringbureau, vertegenwoordigd door CEO Kurt Jonckheer, CTO Bruno De Bus en Senior Director Lieven Gesquiere, signaleert dat organisaties die willen afstappen van Amerikaanse hyperscalers en willen overstappen naar Europese, open-source gebaseerde platformen daarvoor niet alleen tooling, maar vooral diepgaande interne softwarecompetenties nodig hebben.

Wat speelt er?
- Opleidingen verschuiven: universiteiten en hogescholen richten zich steeds meer op smalle specialisaties (data, security, AI), waardoor afgestudeerden vaak te weinig brede basiskennis meekrijgen. Kernvakken zoals netwerken en cloud-native architectuur komen in veel curricula nauwelijks aan bod.
- Operationele kloof: moderne frameworks en talen (bijvoorbeeld Kafka, Flink, Spark, Rust, Go) worden in veel programma’s niet voldoende bestreken en er is te weinig docentkracht met praktijkervaring. Nieuwe engineers moeten veel zelf leren, wat leidt tot een structurele achterstand bij binnenkomst op de werkvloer.
- Teamcompetentie ontbreekt: bedrijven vullen teams met individuele specialisten, maar missen full‑stackdenkers die een compleet mentaal model van het platform bezitten. Als zulke medewerkers uitvallen, begrijpt niemand soms meer de code of infrastructuur, met risico op grote storingen.
- Hype rond AI werkt contraproductief: sommige organisaties nemen geen junioren (in de overtuiging dat AI basistaken overneemt), waardoor de kweekvijver opdroogt en de doorstroom naar senioriteit stokt. AI kan helpen bij bepaalde taken, maar vervangt niet de diepgaande expertise die nodig is om de gevolgen van gegenereerde code en automatisering te beoordelen.

Waarom is dit urgent?
De roep om Europese digitale soevereiniteit — minder afhankelijkheid van Amerikaanse cloudleveranciers — maakt het probleem urgent: een ‘sovereign cloud’ vereist dat bedrijven open-source oplossingen zelf kunnen bouwen, configureren, onderhouden en beveiligen. Dat betekent kennis over bare‑metal, containerorkestratie (OpenShift, SUSE Rancher), complexe Kubernetes‑omgevingen en strikte compliance. Zonder interne expertise wordt outsourcing onvermijdelijk en raakt intellectueel eigendom en controle over data in het gedrang. Jonckheer noemt het voorbeeld van Atlassian: zonder opt‑out kunnen klantgegevens meegebruikt worden om AI‑modellen te trainen, wat voor veel bedrijven onacceptabel is.

Gevolgen
Klarrio waarschuwt voor ‘software‑infarcten’: onbegrijpelijke, ongecontroleerde code in productie kan leiden tot systeemkritieke storingen (er zijn al voorbeelden van datacenters die door slecht ingevoerde code platgingen). AI kan fouten opsporen of code genereren, maar creëert ook nieuwe risico’s als de output niet door breed onderlegde teams wordt beoordeeld.

Wat doet Klarrio zelf?
Anticiperend op de arbeidsmarktproblemen startte Klarrio in 2022 een eigen academy om externen met een basis in data in negen maanden intern om te scholen. Dit groeide uit tot continue, bedrijfsbrede opleidingsprogramma’s: een AI‑curriculum waarin teams een fictief bedrijf opzetten (met en zonder AI) en een Advanced Development Program voor experimenteren met nieuwe tech onder begeleiding. Bij werving zoekt Klarrio vooral naar nieuwsgierige mensen met leergierige mentaliteit in plaats van alleen perfecte cv’s.

Aanbeveling / context
Klarrio stelt dat organisaties zelf verantwoordelijkheid moeten nemen voor kennisopbouw: stoppen met het outsourcen van kennis als kerncompetentie en investeren in opleiding, traineeships en nauwere samenwerking met onderwijsinstellingen. Voor beleidsmakers en onderwijsinstellingen ligt hier ook een taak: curricula moeten meer fundamenten (netwerken, systems engineering, cloud‑native practicum) bevatten en meer docenten met actuele operationele ervaring aantrekken. Zonder deze ingrepen riskeren bedrijven niet alleen operationele storingen, maar ook verlies van controle en economische kwetsbaarheid in geopolitieke termen.

Kort gezegd: Europese digitale onafhankelijkheid vereist geen loutere technologische overstap, maar een investering in breed opgeleide software‑ingenieurs en een ononderbroken doorstroom van junior naar senior kennisdragers. Zonder dat dreigt net het soort ontwrichting dat men juist wil voorkomen.