Achtergrond - Schrijvers in actie tegen Meta: 'Ik wil mijn woorden terug'

In dit artikel:

De Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ), de Auteursbond en Stichting Lira hebben dinsdag bij het Amsterdamse hoofdkantoor van Meta gedemonstreerd tegen het gebruik van teksten voor de training van AI-modellen. Volgens de organisaties gebeurt dat zonder toestemming of vergoeding voor de makers. Meer dan honderd journalisten en schrijvers deden mee en overhandigden een petitie aan een beveiliger, omdat Meta zelf geen vertegenwoordiger naar buiten stuurde.

De drie organisaties bereiden een collectieve rechtszaak tegen Meta voor. Zij willen dat auteurs alsnog eerlijk worden betaald en zeggenschap krijgen over de inzet van hun artikelen, boeken en andere teksten. De actievoerders zeggen niet tegen AI-ontwikkeling te zijn, maar vinden dat technologiebedrijven het werk van schrijvers en journalisten niet zonder voorwaarden mogen exploiteren.

Aanleiding voor de keuze voor Meta zijn Amerikaanse processtukken waaruit volgens de organisaties blijkt dat het bedrijf materiaal uit LibGen gebruikte voor modeltraining. Deze illegale online bibliotheek bevat miljoenen gestolen boeken, waaronder mogelijk ook Nederlandse teksten. Meta heeft volgens de actievoerders geen collectieve regeling met de auteurs willen treffen, waardoor een gang naar de rechter volgens Lira-voorzitter Felix Rottenberg wordt voorbereid.

De organisaties wijzen erop dat ook bedrijven als OpenAI, Microsoft en Google teksten gebruiken of daarbij betrokken zijn. OpenAI sloot wel omvangrijke licentieovereenkomsten met sommige uitgevers, maar individuele auteurs hebben volgens de Auteursbond weinig invloed op zulke afspraken. Toekomstige acties tegen andere technologiebedrijven worden daarom niet uitgesloten. De NVJ benadrukt dat het niet alleen om geld gaat, maar ook om de mogelijkheid voor makers om te bepalen of hun werk voor AI-training mag worden gebruikt.