Achtergrond - Nederlander wint van X en moet inzage krijgen: 'Strijden voor je rechten'
In dit artikel:
Danny Mekić, Nederlands technologiedeskundige en promovendus internetrecht aan de Universiteit Leiden, heeft opnieuw gewonnen van socialemediaplatform X in een geschil over inzage in gebruikersgegevens na een vermeende shadowban in 2023. Het Gerechtshof Amsterdam behandelde de zaak, maar X had al vóór de zitting aangekondigd in cassatie te gaan, wat volgens Mekić laat zien dat het bedrijf moeilijk bereid is Europese wet- en regelgeving te respecteren.
Mekić voert al meerdere procedures tegen X en noemt dit de vierde keer dat het platform verliest. Hij hekelt dat X met aanhoudend verzet rechtbankcapaciteit opslokt en spreekt van een vorm van intimiderend gedrag: na het eerdere verlies verschenen twee advocaten van X onverwacht bij een college van hem aan de universiteit en het bedrijf vroeg later zelfs om een spreekverbod. X verdedigde zich in de procedure ook door te stellen dat openbaarmaking van bepaalde data bedrijfsgeheimen zou schenden; de rechter ging daar niet in mee.
De zaak raakt bredere thema’s: Europese regels zoals de Digital Services Act verplichten platforms tot meer transparantie rond maatregelen die gebruikerszichtbaarheid beïnvloeden. X-eigenaar Elon Musk deed in 2022 en opnieuw in 2024 toezeggingen over meer inzage in bijvoorbeeld shadowbans—waarbij accounts niet worden geblokkeerd, maar berichten en zoekresultaten worden uitgefilterd—maar Mekić benadrukt dat woorden daden moeten volgen. Hij ziet het vonnis samen met een vergelijkbare uitspraak in Oostenrijk tegen Meta (in een zaak van privacyactivist Max Schrems) als een belangrijke ontwikkeling: rechters passen Europese wetgeving concreet toe op grote techbedrijven.
Formeel heeft Mekić nog een X-account, maar hij gebruikt het niet actief en houdt op zijn contactpagina nog bewust het blauwe vogeltje van Twitter in beeld. Hij roept anderen op om niet lijdzaam toe te kijken bij schendingen van rechten, maar wijs te kiezen waar je procedeert: "Je kunt niet alles bestrijden, maar doe het waar je een verschil kunt maken." De juridische strijd is nog niet voorbij: X gaat vermoedelijk naar de Hoge Raad, waardoor een definitieve uitspraak over de reikwijdte van inzage en transparantie vooralsnog uitblijft.