Achtergrond - Nachtslot, tijdslimiet en weg algoritme: Instagram verandert voor tieners in VS

In dit artikel:

Meta heeft in de Verenigde Staten een schikking getroffen in een rechtszaak van tientallen staten over de verslavende werking van Instagram en Facebook. De zaak loopt al drie jaar; de aanklagers stellen dat het ontwerp van Meta’s apps jongeren aanmoedigt zo lang mogelijk te blijven scrollen en daarmee het risico op onder meer depressie, angst, slapeloosheid en problemen op school vergroot. De rechter heeft de overeenkomst inmiddels goedgekeurd. Meta erkent geen schuld, zoals gebruikelijk bij een schikking.

Het bedrijf betaalt 12,7 miljard dollar aan de deelnemende staten. Nog eens 5,3 miljard dollar komt alleen beschikbaar als TikTok en YouTube zich bij hetzelfde raamwerk aansluiten. Die platforms zouden dan elk een dagelijkse schermtijdlimiet van een uur voor minderjarigen moeten invoeren en ongeveer 2,7 miljard dollar betalen. Meta wil zo voorkomen dat strengere regels alleen zijn eigen marktaandeel schaden.

De maatregelen gelden voorlopig uitsluitend in de VS voor minderjarigen. Accounts moeten doorgaans aan die van een ouder of verzorger zijn gekoppeld. Tot het pakket behoren onder meer schermtijdlimieten, een nachtmodus, aanpassingen aan de algoritmische feed en het verbergen van aantallen likes en reacties. De limiet en nachtmodus gelden eerst vijf jaar; de overige maatregelen tien jaar. Directe berichten vallen buiten de beperkingen, waardoor jongeren daar wel ’s nachts kunnen blijven chatten.

Volgens de berichtgeving kan vooral de beperking van de algoritmische feed het gebruik veranderen, omdat die feed gebruikers het sterkst vasthoudt. In Nederland kunnen Instagramgebruikers al een chronologische tijdlijn instellen na een rechtszaak van Bits of Freedom, maar de effecten daarvan zijn nog niet onderzocht. De afspraken gelden niet voor Snapchat en noemen WhatsApp evenmin.

De schikking volgt op eerdere uitspraken waarin rechters bedrijven aansprakelijk hielden voor schade door verslavend appontwerp. Wereldwijd groeit de druk verder: Australië verbiedt sociale media voor jongeren onder de 16 jaar en ook de Europese Commissie onderzoekt strengere regels voor Meta, zoals het uitschakelen van automatisch afspelen en eindeloos scrollen. Daarmee lijkt vooral voor minderjarigen een einde te komen aan het vrijwel onbeperkt optimaliseren van sociale media voor maximale schermtijd.