Achtergrond - Huidige cpu's trekken het niet meer: dit zijn de plannen voor de PS6 en Xbox

vrijdag, 2 januari 2026 (06:45) - Tweakers

In dit artikel:

2026 belooft voor gamers grotendeels in het teken te staan van Grand Theft Auto VI, dat nu gepland staat voor 19 november 2026 en al wordt gezien als hét blockbustermoment van het jaar. Tegelijkertijd blijft de industrie reikhalzend uitkijken naar de volgende consolegeneratie: officiële onthullingen ontbreken nog, maar leaks, interviews en geruchten schetsen een beeld van consoles die meer AI-capaciteit krijgen en in 2027 op de markt zouden kunnen verschijnen.

Waarom nieuwe hardware nodig is
De huidige consoles (uitgebracht in 2020) lopen vooral op cpu-gebied achter; hun processors stammen grotendeels uit de Zen 2-era (2019) en kunnen de zware asset-streaming, physics- en AI-berekeningen van moderne engines zoals Unreal Engine 5 steeds minder goed bijbenen. Dat zorgt ervoor dat games vaak moeten kiezen tussen hoge beeldkwaliteit of hoge framerates, zeker bij grote open-wereldtitels waar veel logica en assets tegelijk verwerkt worden. Tegelijkertijd maken pc-technieken zoals superieure upscaling (DLSS 4, FSR) en Frame Generation grafisch veeleisende games speelbaar op oudere hardware, waardoor de druk op consoles om qua gpu alleen maar te schalen deels vermindert maar juist CPU- en AI-innovatie noodzakelijker wordt.

AI en architectuur: twee verschillende routes
Sony en Microsoft lijken elk een andere aanpak te overwegen. Sony werkt volgens berichten aan Project Amethyst voor de PlayStation 6: een meer monolithische chip met een mix van traditionele rekenkracht en speciale AI-hardware — men spreekt wel eens van een ‘AI-doos’. Microsoft zou met Project Magnus kiezen voor een grotere, chiplet-gebaseerde apu die meer brute rekenkracht en een aparte NPU (neural processing unit) zou bieden. Dat verschil in ontwerp heeft technische consequenties: chiplets zijn flexibeler en potentieel krachtiger, maar vergen efficiënte interconnects die in sommige gevallen minder efficiënt zijn dan één monolithische chip.

Wat de leaks zeggen (niet bevestigd)
Recente, ongeverifieerde specificaties schetsen de volgende verhoudingen: Magnus zou met een grotere apu, 11 cpu-cores (mix Zen 6/Zen 6c), ~68 RDNA5 CUs, 48GB GDDR7 en een flinke NPU worden uitgerust; de geschatte adviesprijs wordt gepositioneerd tussen $800–$1000. De PlayStation 6 zou volgens dezelfde soort lekken compacter zijn: een monolithische ~280mm2-chip met 9–10 kernen (onder meer Zen 6c), ~52–54 RDNA5 CUs, 40GB GDDR7 en naar verwachting een lagere prijs ($600–$800). Beide consoles worden in 2027 verwacht, maar specificaties en prijzen zijn nog onzeker en kunnen veranderen.

Gevolgen voor games en ontwikkelaars
De huidige generatie laat zowel indrukwekkende optimalisaties als pijnlijke performance-problemen zien. Veel recente grote titels kampten bij lancering met framerate- en optimalisatieproblemen (voorbeelden: Borderlands 4, Mafia: The Old Country, Black Myth, Stalker 2, Star Wars Jedi: Survivor). Sommige ontwikkelaars kiezen daarom om zware systeemcomponenten (zoals Lumen-global illumination) juist níet te gebruiken om performance te sparen, zoals bij Arc Raiders gebeurde. Daarnaast verminderen op pc de effectieve upscalers de noodzaak tot strikte optimalisatie, wat ontwikkelaars soms minder dwingt te finetunen voor lagere specificaties — een ongewenst bijeffect voor consoles met verouderde cpu’s.

GTA VI als testcase voor huidige hardware
GTA VI is met een geschat budget van 1,5–2 miljard dollar het duurste entertainmentproject ooit en wordt niet direct voor pc uitgebracht. De meerdere uitstellingen (oorspronkelijk 2025, daarna mei 2026, nu november 2026) voedden speculatie dat Rockstar moeite heeft de ambitie soepel op de huidige consoles te laten draaien. Voor Rockstar en de consoles is dat cruciaal: de PlayStation 5 en Xbox Series moeten het werk doen bij release.

Handhelds: bewegingen en onzekerheden
Op handheldgebied is de situatie gemengd. Microsoft leverde al een samenwerking met ASUS (ROG Ally X) en zou een eigen handheldproject hebben gepauzeerd of geannuleerd — bronnen spreken elkaar tegen over de precieze reden. Sony heeft de PlayStation Portal (streaming-only) en zou intern werken aan een zelfstandige handheld (Project Canis) met Zen 6/RDNA5-achtige componenten, dock-ondersteuning en compatibiliteit met PS4/PS5 (en mogelijk PS6). Die handheld zou developers stimuleren games in een low-power modus te ontwerpen en tools bieden om cpu-bottlenecks te beperken.

Wat we ervan kunnen verwachten en de onzekerheden
Veel van de huidige informatie is gebaseerd op leaks en interpretaties; niets is definitief. Belangrijke factoren die de uiteindelijke producten en prijzen beïnvloeden zijn onder meer de stijgende kosten van hardwarecomponenten (AI-hype drijft vraag en prijs), de keuzes rond chipontwerp (chiplet vs monolithisch) en hoe goed ontwikkelaars toekomstige games optimaliseren voor zowel high-end consoles als draagbare hardware. AMD’s UDNA-architectuur (samenvoeging RDNA+CDNA) lijkt technisch gezien een belangrijke bouwsteen te worden voor de volgende generatie machines.

Kort gezegd: gamers kunnen in 2026 uitkijken naar GTA VI als hoogtepunt, maar de echte conversatie over vernieuwing zal naar verwachting in 2026/2027 gaan plaatsvinden wanneer Sony en Microsoft mogelijk hun plannen officieel onthullen. Tot die tijd blijven speculatie en lekken het beeld kleuren, met CPU-kracht en AI-ondersteuning als centrale thema’s voor de toekomst van consolegaming.