Achtergrond - Google mogelijk op juridisch glad ijs als het AI-functies aan Zoeken koppelt

In dit artikel:

Google zegt dat scholen zelf kunnen bepalen welke AI-functies leerlingen mogen gebruiken, maar de precieze gevolgen voor Google Zoeken zijn onduidelijk. Aanleiding is een uitspraak van onderwijsdirecteur Chris Phillips, die tegenover The New York Times stelde dat leerlingen mogelijk geen toegang tot Zoeken hebben als een school Googles AI-diensten uitschakelt. Google trok die uitleg later deels in en ontkende dat het uitschakelen van Gemini automatisch de zoekmachine blokkeert.

Volgens een woordvoerder kunnen scholen in Europa Gemini, Gemini Notebook en Google Zoeken al afzonderlijk beheren. Die mogelijkheid wordt nu ook in de Verenigde Staten aangeboden. Gemini en Gemini Notebook zijn daar standaard uitgeschakeld. AI-modus en AI-overzichten kunnen echter niet los van Zoeken worden uitgezet. Google test in de VS daarnaast een functie waarmee leerlingen via Zoeken stapsgewijs worden geholpen bij opdrachten, zonder meteen het antwoord te krijgen.

Mededingingsadvocaat Timo Hieselaar van Bureau Brandeis verwacht niet dat de constructie momenteel onder het koppelverkoopverbod van de Europese Digital Markets Act (DMA) valt. De wet geldt op dit punt voor combinaties van aangewezen kernplatformdiensten. AI-diensten vallen daar volgens hem nog niet onder, al kan dat in de toekomst veranderen.

Het algemene mededingingsrecht kan volgens Hieselaar wel een probleem opleveren. Google zou zijn dominante positie op de markt voor onlinezoekdiensten kunnen inzetten om een sterkere positie op de AI-markt op te bouwen. Als scholen de onderdelen daadwerkelijk onafhankelijk kunnen uitschakelen, ziet hij weinig risico. Worden Zoeken en AI verplicht gezamenlijk aangeboden, dan kan sprake zijn van verboden koppelverkoop. Dat geldt mogelijk ook voor de AI-functie Begeleid Leren in Zoeken, omdat die volgens hem een ander product vormt dan een gewone zoekresultatenpagina.