Achtergrond - De smeltplekken die security van koel- en vriessystemen in supermarkten bederven

In dit artikel:

Cyberaanvallers konden begin november in meerdere Europese landen de temperatuurinstellingen van supermarktkoelingen en vriezers beïnvloeden. Ook in Frankrijk waren in oktober al vergelijkbare incidenten gemeld. Volgens de beschreven analyse waren de aanvallen geen gevolg van uitzonderlijk geavanceerde technieken, maar van bekende tekortkomingen in de beveiliging van industriële systemen.

Bij getroffen installaties waren onder meer zwakke of voorspelbare inloggegevens, ontbrekende updates, verouderde apparatuur en rechtstreekse internetverbindingen een probleem. Sommige systemen waren via gespecialiseerde zoekmachines vindbaar. In Frankrijk werd misbruikgemaakt van kwetsbaarheden in oude firmware, terwijl beveiligingsupdates daarvoor al eerder beschikbaar waren. Die waren niet overal geïnstalleerd; soms konden ze ook niet meer worden toegepast omdat de apparatuur geen ondersteuning kreeg.

De incidenten leggen volgens de analyse een breder probleem bloot. Supermarkten werken met beperkte marges en kiezen daarom vaak voor beheer op afstand, wat goedkoper is dan veel monteurs inzetten. Daarbij krijgen bedrijfscontinuïteit en lage kosten mogelijk meer aandacht dan toegangsbeheer, veilige configuratie en tijdige vervanging. Koelinstallaties kunnen technisch nog goed functioneren, terwijl de onderliggende ict-componenten verouderd en kwetsbaar zijn.

Als voorbeelden worden de Danfoss-bedieningspanelen AK-SM800 en AK-SC355 genoemd. Die modellen zijn sinds respectievelijk 2021 en 2016 uit productie en krijgen sinds 2021 en 2023 geen ondersteuning meer. Leveranciers bieden voor sommige oudere installaties wel vernieuwingsmogelijkheden zonder volledige vervanging van alle koelapparatuur.

De verantwoordelijkheid ligt niet alleen bij gebruikers. Danfoss had naast cybersecurityrichtlijnen ook een ingebouwde beheerdersingang met de gebruikersnaam ‘admin’ en een aan een datum gekoppeld wachtwoord. Die combinatie was eenvoudig te raden en is later via een patch verwijderd. Dat onderstreept dat ook fabrikanten basisprincipes van beveiliging moeten toepassen.

Betere bescherming vraagt onder meer om afgeschermd beheer via een vpn, beperking van toegestane netwerkadressen, sterke wachtwoorden, periodieke veiligheidstests, een actueel overzicht van software en firmware en tijdige updates. Omdat aanvallers bovendien steeds vaker geautomatiseerde hulpmiddelen gebruiken om kwetsbare systemen te vinden, wordt het belangrijker om industriële apparatuur van het openbare internet te scheiden en verouderde systemen sneller te vervangen.