Achtergrond - Consoleoorlog keert terug: Sony en Microsoft sturen op exclusives
In dit artikel:
Jaren van relatief vrij verkeer van grote games tussen pc, PlayStation, XBOX en Switch lijken ten einde te lopen: zowel Sony als Microsoft tonen signalen dat ze terug willen naar platformgebonden exclusives. Wat vroeger een archipel van consoles met veel gedeelde titels was — soms met tijdelijke exclusiviteit — verandert mogelijk weer in aparte eilanden met eigen games.
Sony zou intern hebben besloten te stoppen met het uitbrengen van verhalende singleplayer PlayStation-titels voor Windows-pc’s; die games zouden voortaan alleen nog op PlayStation verschijnen. Multiplayer- en onlinegames blijven waarschijnlijk wel pc-versies houden. Concrete namen die genoemd zijn als slachtoffers van het nieuwe beleid zijn PS5-titels als Saros en Ghost of Yōtei. Reden: sommige pc-ports verkochten teleurstellend, zo meldde pers. Vooralsnog blijven twee externally uitgegeven titels dit jaar op pc gepland staan: Death Stranding 2 en Kena: Scars of Kosmora.
Bij Microsoft zijn vergelijkbare bewegingen zichtbaar. De nieuwe XBOX-leiding onder ceo Asha Sharma en chief content officer Matt Booty liet eind april in een interne tekst weten de strategie rond exclusives te heroverwegen. Sharma trad dit jaar aan na het plotselinge vertrek van XBOX-veteraan Phil Spencer en zijn rechterhand Sarah Bond — hun vertrek werd door velen gezien als teken dat er strategische koerswijzigingen op komst waren. Sharma voerde al snel zichtbare veranderingen door, zoals het hernoemen van Microsoft Gaming naar XBOX en een terughoudender houding tegenover sommige AI-initiatieven. Microsoft probeert tegelijk de XBOX-naam breder in te zetten (bijvoorbeeld op Windows-handhelds), maar wil ook grip houden op waar en wanneer grote games uitkomen.
Ook hardwareontwikkelingen spelen een rol. Microsoft werkte met partners zoals ASUS aan Windows-gaminghandhelds onder de XBOX-naam; andere fabrikanten brengen soortgelijke apparaten uit zonder dat merk. Voor Sony bestaat al langer de veronderstelling dat het aan een draagbare PS6-variant werkt die PS5-games lokaal kan draaien, wat kan botsen met PlayStation-titels die nu al op Windows (en dus potentieel op concurrerende hardware) verschijnen. Daarnaast drukken stijgende componentkosten — vooral geheugenchips door de AI-hype — op de rekenmodellen van consolemakers. Er circuleren geruchten dat Sony de PlayStation 6 mogelijk uitstelt tot 2028–2029; Microsoft heeft voor de volgende XBOX een vroege hardwareversie voor ontwikkelaars gepland in 2027.
De achtergrond van deze terugkeer naar exclusives is economisch en strategisch: consoles worden vaak met kleine marge of verlies verkozen om via games en services winst terug te halen — vergelijkbaar met het mesjes-model waarbij de hardware het handvat is en games de mesjes. Crossplatformuitgaven ondermijnen dat verdienmodel; exclusives en timed exclusives kunnen flinke inkomsten en platformbinding opleveren. Ook marktverschuivingen — meer concurrentie, opkomst van kleine studios die grote hits maken, en veranderende verdienmodellen — zetten studio’s en uitgevers aan om anders te gaan nadenken over waar titels verschijnen.
Nintendo blijft de uitzondering: die consolemaker bracht al zelden eigen titels op andere platforms. Of de recente signalen bij Sony en Microsoft inderdaad leiden tot een structurele scheiding van platforms wordt ook bepaald door contractuele ontwikkelcycli: grote triple-A-games en hardwaregeneraties vergen jaren voorbereiding, waardoor beslissingen nu al toekomstig gedrag bepalen. Als Sony en Microsoft hun investeringen willen beschermen, zijn exclusives weer een logisch instrument — en daarmee keert mogelijk het tijdperk van eilandconsoles terug.